Supplier Finance vs. Factoring| សិល្បៈនៃការគ្រប់គ្រង «ទុនបង្វិល»

 

សិល្បៈនៃការគ្រប់គ្រង «ទុនបង្វិល» ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់ លើសពីតារាងតុល្យការ (Working Capital Guide)

ចំណុចចាប់អារម្មណ៍៖ នៅក្នុងពិភពជំនួញ សាច់ប្រាក់មិនមែនគ្រាន់តែជាលេខនៅលើក្រដាសនោះទេ ប៉ុន្តែវាគឺជា «គ្រាប់ឈាម» ដ៏សំខាន់សម្រាប់ទ្រទ្រង់ជីវិតអាជីវកម្មទាំងមូល។

ហេតុអ្វីបានជា «សាច់ប្រាក់» សំខាន់ជាងលេខនៅក្នុងបញ្ជី?

ប្រសិនបើប្រៀបធៀបអាជីវកម្មទៅនឹងរាងកាយមនុស្ស សាច់ប្រាក់ងាយស្រួល (Liquidity) គឺជាលំហូរបាញ់បញ្ជូនថាមពលដើម្បីឱ្យប្រតិបត្តិការប្រចាំថ្ងៃដំណើរការទៅមុខបាន។ បើគ្មានសាច់ប្រាក់គ្រប់គ្រាន់ទេ ទោះបីជាក្រុមហ៊ុនរបស់អ្នកមានគំនិតបង្កើតថ្មី ឬមានផលិតផលល្អឥតខ្ចោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏គង់តែជួបប្រទះវិបត្តិ និងដួលរលំនៅថ្ងៃណាមួយមិនខាន។

នេះមិនមែនជាការនិយាយបំប៉ោងនោះទេ! ផ្អែកលើការសិក្សា ម្ចាស់អាជីវកម្មធុនតូច និងមធ្យមរហូតដល់ ៤៣% ធ្លាប់បានជួបប្រទះវិបត្តិខ្វះខាតដើមទុនក្នុងអំឡុងពេល ៤ ឆ្នាំដំបូង។ បញ្ហានេះបង្កើតឱ្យមាន «សង្គ្រាមដណ្តើមសាច់ប្រាក់» ដែលធ្វើឱ្យការបំពេញទំនិញតាមការបញ្ជាទិញ (Orders) ត្រូវកកស្ទះ និងបំផ្លាញផែនការពង្រីកអាជីវកម្ម។

ដើមហេតុចម្បងនៃវិបត្តិនេះ គឺគម្លាតពេលវេលារវាង «ការប្រគល់ទំនិញ» និង «ការទទួលបានប្រាក់»។ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ អ្នកដឹកនាំឈ្លាសវៃមិនពឹងផ្អែកតែលើកម្ចីធនាគារបែបប្រពៃណីតែមួយមុខនោះទេ ប៉ុន្តែគេបានទាញយកប្រយោជន៍ពី ហិរញ្ញប្បទានខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ (Supply Chain Finance - SCF) ដើម្បីបំប្លែងបំណុលដែលត្រូវប្រមូល (Receivables) ឱ្យទៅជាយុទ្ធសាស្ត្រសាច់ប្រាក់ដ៏មានថាមពល។

យុទ្ធសាស្ត្រគន្លឹះទាំង ៥ ដើម្បីគ្រប់គ្រងទុនបង្វិលឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព

១. បច្ចេកទេសទី១៖ ការប្រើប្រាស់ «កេរ្តិ៍ឈ្មោះឥណទាន» របស់អ្នកទិញ (Supplier Finance)

Supplier Finance (ឬ Reverse Factoring) គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រដែលផ្តើមចេញពីអ្នកទិញ ដោយអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកផ្គត់ផ្គង់ (Supplier) អាច «ខ្ចី» កេរ្តិ៍ឈ្មោះឥណទានដ៏ល្អរបស់ក្រុមហ៊ុនទិញធំៗមកប្រើប្រាស់។

• របៀបធ្វើការ៖ ក្រុមហ៊ុនទិញដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អ នឹងបង្កើតកម្មវិធីមួយជាមួយស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុ ដើម្បីឱ្យអ្នកផ្គត់ផ្គង់អាចបើកប្រាក់បានមុនកាលកំណត់ក្នុងតម្លៃបញ្ចុះមួយសមរម្យ។

• ចំណុចពិសេស៖ អត្រាការប្រាក់ ឬថ្លៃសេវា គឺផ្អែកលើកម្រិតឥណទាន (Credit Rating) របស់ក្រុមហ៊ុនទិញធំ មិនមែនផ្អែកលើអ្នកផ្គត់ផ្គង់តូចតាចនោះឡើយ។ ដូច្នេះ អ្នកផ្គត់ផ្គង់ទំហំមធ្យមអាចទទួលបានទុនក្នុងអត្រាការប្រាក់ទាបដូចក្រុមហ៊ុនយក្សដែរ។

"ហិរញ្ញប្បទានខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ មិនមែនគ្រាន់តែជាឧបករណ៍បច្ចេកទេសនោះទេ ប៉ុន្តែវាជាដំណោះស្រាយឈ្នះ-ឈ្នះ (Win-Win) ដែលជួយឱ្យអ្នកទិញរក្សាស្ថិរភាពប្រព័ន្ធផ្គត់ផ្គង់ រីឯអ្នកផ្គត់ផ្គង់ទទួលបានដើមទុនងាយស្រួល។"

២. បច្ចេកទេសទី២៖ ការដោះដូរ «ល្បឿនសាច់ប្រាក់» ជាមួយនឹងតម្លៃ (Traditional Factoring)

ប្រសិនបើ Supplier Finance ដឹកនាំដោយអ្នកទិញ នោះ Traditional Factoring គឺជាជម្រើសដែលផ្តើមចេញពីអ្នកលក់/អ្នកផ្គត់ផ្គង់ផ្ទាល់។

• របៀបធ្វើការ៖ អ្នកលក់យកវិក្កយបត្រ (Invoice) ដែលមិនទាន់ដល់កំណត់ទូទាត់ ទៅលក់ឱ្យក្រុមហ៊ុន Factoring ក្នុងតម្លៃបញ្ចុះ។

• អត្ថប្រយោជន៍ចម្បង៖ «ល្បឿន!» ក្រុមហ៊ុន Factoring ជាទូទៅអាចបង្វិលសាច់ប្រាក់ឱ្យអ្នកលក់បានពី ៨០% ទៅ ៩០% នៃតម្លៃវិក្កយបត្រក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ ២៤ ម៉ោង។

• ចំណុចត្រូវប្រយ័ត្ន៖ ល្បឿនលឿនតែងតែមកជាមួយតម្លៃថ្លៃ។ ថ្លៃសេវា និងអត្រាបញ្ចុះតម្លៃ (ចន្លោះពី ១% ទៅ ៥% នៃតម្លៃវិក្កយបត្រ) អាចធ្វើឱ្យអត្រាការប្រាក់សរុបប្រចាំឆ្នាំឡើងដល់ ៣៦%។

ទម្រង់ Factoring មាន ២ ប្រភេទ៖

1. Recourse Factoring៖ ប្រសិនបើអ្នកទិញមិនព្រមសងប្រាក់ ក្រុមហ៊ុន Factoring មានសិទ្ធិទារប្រាក់នោះត្រឡប់មកវិញពីអ្នកលក់។

2. Non-Recourse Factoring៖ ក្រុមហ៊ុន Factoring ទទួលខុសត្រូវហានិភ័យទាំងស្រុង ប្រសិនបើអ្នកទិញក្ស័យធន ឬមិនមានសមត្ថភាពសង។

៣. បច្ចេកទេសទី៣៖ អត្ថប្រយោជន៍ «បំណុលមើលមិនឃើញ» (Off-Balance-Sheet Financing)

ចំណុចឆ្លាតវៃបំផុតនៃយន្តការទាំងនេះ គឺការរៀបចំផ្នែកគណនេយ្យ។ ទាំង Supplier Finance និង Factoring ត្រូវបានចាត់ទុកជា «ហិរញ្ញប្បទានក្រៅតារាងតុល្យការ» (Off-balance-sheet financing)៖

• សម្រាប់អ្នកលក់៖ ប្រតិបត្តិការនេះរាប់ជា «ការលក់ទ្រព្យសកម្ម» (លក់វិក្កយបត្រ) មិនមែនជាការខ្ចីប្រាក់ទូទៅឡើយ។ ដូច្នេះ វាបង្កើនសាច់ប្រាក់ក្នុងដៃ ដោយមិនបានធ្វើឱ្យសមាមាត្របំណុល (Debt-to-Equity Ratio) កើនឡើងនោះទេ។

• សម្រាប់អ្នកទិញ៖ កាតព្វកិច្ចទូទាត់ប្រាក់នៅតែបន្តស្ថិតក្នុងជួរ «បំណុលត្រូវសងអ្នកផ្គត់ផ្គង់» (Trade Payable) ដដែល ដោយមិនប្រែប្រួលទៅជា «បំណុលធនាគារ» ឡើយ។

យុទ្ធសាស្ត្រនេះជួយរក្សាកម្រិតឥណទានរបស់ក្រុមហ៊ុនឱ្យនៅស្អាតបាត ដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការស្នើសុំកម្ចីធនាគារសម្រាប់ការពង្រីកអាជីវកម្មធំៗនាពេលអនាគត។

៤. បច្ចេកទេសទី៤៖ ការដោះស្រាយវិបត្តិ DPO (ដំណោះស្រាយឈ្នះ-ឈ្នះ)

នៅក្នុងកិច្ចការលទ្ធកម្ម តែងតែជួបប្រទះវិបត្តិសមតុល្យ Days Payable Outstanding (DPO)៖

• អ្នកទិញ ចង់ពន្យារពេលទូទាត់ប្រាក់រហូតដល់ ៩០ ថ្ងៃ ដើម្បីរក្សាសាច់ប្រាក់ក្នុងដៃ។

• អ្នកផ្គត់ផ្គង់ ត្រូវការសាច់ប្រាក់រៀងរាល់ ៣០ ថ្ងៃ ដើម្បីបន្តខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្ម។

ហិរញ្ញប្បទានខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ (SCF) គឺជាស្ពានដោះស្រាយបញ្ហានេះ! អ្នកទិញអាចពន្យារពេលទូទាត់រហូតដល់ ៩០ ថ្ងៃតាមផែនការ រីឯអ្នកផ្គត់ង់អាចដកប្រាក់ពីធនាគារបានចាប់ពីថ្ងៃទី ១។ វាកាត់បន្ថយសម្ពាធហិរញ្ញវត្ថុ និងរក្សាស្ថិរភាពនៃខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ទាំងមូល។

៥. បច្ចេកទេសទី៥៖ Factoring ជា «ផ្នែកប្រមូលបំណុលស្រមោល»

ក្រៅពីការផ្តល់សាច់ប្រាក់លឿន Traditional Factoring នៅមានអត្ថប្រយោជន៍ផ្នែករដ្ឋបាលយ៉ាងសំខាន់មួយទៀត៖

នៅពេលអ្នកប្រើប្រាស់ Factoring គឺស្មើនឹងអ្នកបាន Outsource (ជួលក្រុមហ៊ុនខាងក្រៅ) ឱ្យមកគ្រប់គ្រងការទារប្រាក់ពីកូនបំណុលជំនួសអ្នក។ ក្រុមហ៊ុន Factoring នឹងទទួលខុសត្រូវលើការតាមដាន និងប្រមូលប្រាក់តាមវិក្កយបត្រ។

កត្តានេះជួយឱ្យអាជីវកម្មធុនតូច និងមធ្យម (SMEs) មិនបាច់ចំណាយពេល ឬបង្កើតក្រុមការងារប្រមូលបំណុលផ្ទាល់ខ្លួនឡើយ ដោយអាចយកពេលវេលាដ៏មានតម្លៃទៅផ្តោតលើការផលិត និងការពង្រីកអាជីវកម្មវិញ។

តារាងប្រៀបធៀប៖ តើយុទ្ធសាស្ត្រមួយណាដែលសមស្របសម្រាប់អាជីវកម្មអ្នក?

ប្រភេទអាជីវកម្ម	យុទ្ធសាស្ត្រដែលគួរជ្រើសរើស	ហេតុផល និងអត្ថប្រយោជន៍
SME កំពុងលូតលាស់លឿន	Traditional Factoring	ទទួលបានសាច់ប្រាក់លឿន អាស្រ័យលើការកើនឡើងនៃยอดលក់ និងមានក្រុមហ៊ុនជួយប្រមូលបំណុល។
អ្នកផ្គត់ផ្គង់ឱ្យក្រុមហ៊ុនធំៗ	Supplier Finance (SCF)	បានប្រើប្រាស់ឥណទានក្រុមហ៊ុនធំ ដើម្បីទទួលបានអត្រាការប្រាក់ទាប និងទុនបង្វិលលឿន។
នាយកហិរញ្ញវត្ថុ (CFO) ក្រុមហ៊ុនធំ	Buyer-led Supplier Finance	អាចពន្យារពេលទូទាត់ប្រាក់ (DPO) បានយូរ ដោយមិនធ្វើឱ្យដៃគូផ្គត់ផ្គង់ជួបវិបត្តិសាច់ប្រាក់។

សរុបសេចក្តី៖ អនាគតនៃទុនបង្វិលរបស់អ្នក

នៅក្នុងបរិបទសេដ្ឋកិច្ចដែលមានការប្រែប្រួលរហ័ស យុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់គ្រងសាច់ប្រាក់មិនមែនគ្រាន់តែជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីតួលេខលក់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាជាឧបករណ៍យុទ្ធសាស្ត្រក្នុងការបង្កើតអាជីវកម្មដែលរឹងមាំ និងមានភាពប្រកួតប្រជែងខ្ពស់។

មុននឹងបញ្ចប់ សូមសាកល្បងសួរសំណួរនេះចំពោះខ្លួនអ្នក៖ «តើយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់គ្រងទុនបង្វិលរបស់អ្នកបច្ចុប្បន្ន ជាក្បាលម៉ាស៊ីនរុញច្រានការលូតលាស់ ឬជាពូថៅដែលកំពុងទាញទម្លាក់អាជីវកម្មរបស់អ្នក?»