ប្រៀបធៀប CFR vs CIF ក្នុង Incoterms® 2020៖ មគ្គុទ្ទេសក៍ងាយយល់សម្រាប់អ្នកនាំចេញ-នាំចូល

ក្នុងការធ្វើពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ ការជ្រើសរើសលក្ខខណ្ឌ Incoterms® ឱ្យបានត្រឹមត្រូវ គឺជាជំហានសំខាន់បំផុតមួយ។ វាជាអ្នកកំណត់ច្បាស់ៗថា អ្នកណាជាអ្នកចេញថ្លៃដឹក, អ្នកណាជាអ្នកទទួលខុសត្រូវលើហានិភ័យ និង អ្នកណាជាអ្នករៀបចំធានារ៉ាប់រងទំនិញ។

ក្នុងចំណោមលក្ខខណ្ឌ Incoterms® 2020 ទាំង ១១ លក្ខខណ្ឌ CFR (Cost and Freight) និង CIF (Cost, Insurance and Freight) គឺជាលក្ខខណ្ឌចំណាស់ជាងគេ និងត្រូវបានគេប្រើយ៉ាងទូលំទូលាយបំផុតសម្រាប់ការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវទឹក។

💡 ចំណុចខុសគ្នាតែមួយគត់រវាង CFR និង CIF៖

ក្រោមលក្ខខណ្ឌ CIF អ្នកលក់ មានកាតព្វកិច្ចត្រូវទិញធានារ៉ាប់រង ជូនអ្នកទិញ។ ចំណែក CFR អ្នកលក់ មិនបាច់ទិញធានារ៉ាប់រង ឱ្យឡើយ។

ឯចំណុចផ្សេងទៀតដូចជា កន្លែងផ្ទេរហានិភ័យ និងការចេញថ្លៃដឹកជញ្ជូនតាមកប៉ាល់ គឺដូចគ្នាទាំងស្រុង!

១. ស្វែងយល់ពី CFR និង CIF ឱ្យកាន់តែច្បាស់

អាថ៌កំបាំងនៃ CFR (Cost and Freight)

ក្រោមលក្ខខណ្ឌ CFR Incoterms® 2020៖

• កន្លែងផ្ទេរហានិភ័យ (Risk Transfer): អ្នកលក់អស់ភារកិច្ចទទួលខុសត្រូវលើហានិភ័យ (ទំនិញបាត់បង់ ឬខូចខាត) នៅពេលដែលទំនិញត្រូវគេលើកឡើងលើកប៉ាល់ នៅកំពង់ផែដើមទី (Port of Shipment)។

• កាតព្វកិច្ចថ្លៃចំណាយ (Cost Transfer): អ្នកលក់ត្រូវរ៉ាប់រងថ្លៃរៀបចំឯកសារនាំចេញ និងថ្លៃដឹកជញ្ជូនតាមកប៉ាល់ រហូតដល់ទំនិញទៅដល់ កំពង់ផែគោលដៅ (Port of Destination)។ ពេលទំនិញដល់កំពង់ផែគោលដៅ ថ្លៃទម្លាក់ទំនិញ ថ្លៃបង់ពន្ធនាំចូល និងថ្លៃដឹកបន្ត គឺជាបន្ទុករបស់អ្នកទិញ។

អាថ៌កំបាំងនៃ CIF (Cost, Insurance and Freight)

ក្រោមលក្ខខណ្ឌ CIF Incoterms® 2020៖

• កន្លែងផ្ទេរហានិភ័យ (Risk Transfer): ដូច CFR ដែរ! ហានិភ័យត្រូវផ្ទេរទៅឱ្យអ្នកទិញ នៅពេលទំនិញលើកឡើងលើកប៉ាល់ នៅកំពង់ផែដើមទី (ប្រទេសនាំចេញ)។

• កាតព្វកិច្ចថ្លៃចំណាយ (Cost Transfer): អ្នកលក់ចេញថ្លៃដើម ថ្លៃឯកសារនាំចេញ និងថ្លៃដឹកតាមកប៉ាល់ ព្រមទាំង ត្រូវទិញប័ណ្ណធានារ៉ាប់រងផ្លូវសមុទ្រ (Marine Cargo Insurance) ជូនអ្នកទិញ រហូតដល់ទំនិញទៅដល់កំពង់ផែគោលដៅ។

ច្បាប់ "ចំណុចពីរ" (Two-Point Rule) ដែលអ្នករកស៊ីតែងតែច្រឡំ

អ្នកជំនួញជាច្រើនតែងតែយល់ច្រឡំថា CFR និង CIF គឺជាកិច្ចសន្យាដែលអ្នកលក់ទទួលខុសត្រូវរហូតដល់ទំនិញ "មកដល់" កំពង់ផែគោលដៅ។ ប៉ុន្តែតាមពិតទៅ វាផ្អែកលើ ច្បាប់ចំណុចពីរ (Two-Point Rule) ហើយត្រូវរាប់ជា "កិច្ចសន្យាដឹកជញ្ជូន" (Shipment Contract) មិនមែនជាកិច្ចសន្យាទំនិញមកដល់ (Arrival Contract) ឡើយ៖

1. ចំណុចប្រគល់ទំនិញ និងផ្ទេរហានិភ័យ៖ នៅឯ កំពង់ផែដើមទី (ប្រទេសនាំចេញ) ពេលទំនិញឡើងលើកប៉ាល់។

2. ចំណុចប្រគល់ថ្លៃចំណាយ៖ នៅឯ កំពង់ផែគោលដៅ (ប្រទេសនាំចូល) ដែលជាកន្លែងអ្នកលក់ត្រូវចេញថ្លៃដឹកជញ្ជូន (និងធានារ៉ាប់រងសម្រាប់ CIF)។

អាស្រ័យហេតុនេះ ប្រសិនបើកប៉ាល់ជួបគ្រោះថ្នាក់លិចតាមផ្លូវ អ្នកលក់បានបំពេញភារកិច្ចរបស់ខ្លួនរួចរាល់ហើយ (ព្រោះទំនិញបានឡើងលើកប៉ាល់រួចហើយ)។ អ្នកដែលត្រូវទាមទារសំណងធានារ៉ាប់រង គឺ អ្នកទិញ។

២. រឿងធានារ៉ាប់រងក្នុង CIF (ដែលអ្នកទិញ និងអ្នកលក់ត្រូវដឹង)

តាមស្តង់ដារនៃ Incoterms® 2020 សម្រាប់ CIF៖

• កម្រិតធានារ៉ាប់រងទាបបំផុត Clause (C)៖ ប្រសិនបើគ្មានការព្រមព្រៀងពិសេសទេ អ្នកលក់តម្រូវឱ្យទិញត្រឹមប្រភេទ Clause (C) ប៉ុណ្ណោះ។ ប្រភេទ C នេះ គ្របដណ្តប់តែគ្រោះថ្នាក់ធំៗដូចជា កប៉ាល់លិច ឆេះ ជុក ឬបុកគ្នា។ វា មិនគ្របដណ្តប់ លើករណីទឹកភ្លៀង ជ្រាបទឹក ជ័រលេច ទំនិញបែកបាក់ ឬចោរកម្មឡើយ។ ប្រភេទ C នេះស័ក្តិសមសម្រាប់ទំនិញដុំធំៗ (Bulk Commodities) ដូចជា ស្រូវសាលី រ៉ែ ឬប្រេងកាត។

• ការដំឡើងទៅ Clause (A) - All Risks៖ ប្រសិនបើអ្នកនាំចូលទំនិញរោងចក្រ គ្រឿងអេឡិចត្រូនិក ឬគ្រឿងម៉ាស៊ីន អ្នកទិញ ត្រូវតែសរសេរក្នុងកិច្ចសន្យាទិញលក់ឱ្យច្បាស់ ឱ្យអ្នកលក់ទិញប្រភេទ Institute Cargo Clauses (A) ដែលជាប្រភេទការពារគ្រប់គ្រោះថ្នាក់ទាំងអស់ (All Risks)។

💡 ប្រៀបធៀប៖
- លក្ខខណ្ឌ CIP ៖ Incoterms® 2020 បង្ខំឱ្យទិញធានារ៉ាប់រងកម្រិតខ្ពស់ Clause (A)
- លក្ខខណ្ឌ CIF ៖ Incoterms® 2020 នៅតែរក្សាត្រឹម Clause (C) ជាជម្រើសដើម (Default)

លក្ខខណ្ឌតម្រូវនៃប័ណ្ណធានារ៉ាប់រង CIF

• ទំហំទឹកប្រាក់ធានារ៉ាប់រង៖ យ៉ាងហោចណាស់ ១១០% នៃតម្លៃ CIF (តម្លៃទំនិញ + ថ្លៃដឹក + ១០% ជាប្រាក់ចំណេញរំពឹងទុករបស់អ្នកទិញ)។

• រូបិយវត្ថុ៖ ត្រូវតែជារូបិយវត្ថុដូចគ្នានឹងកិច្ចសន្យាទិញលក់ (ឧទាហរណ៍៖ ដុល្លារអាមេរិក)។

• សិទ្ធិទាមទារសំណង៖ ប័ណ្ណធានារ៉ាប់រងត្រូវតែផ្ទេរសិទ្ធិឱ្យ អ្នកទិញ អាចដាក់ពាក្យទាមទារសំណងដោយផ្ទាល់ជាមួយក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងបាន។

៣. តារាងប្រៀបធៀប CFR vs CIF ឱ្យងាយមើល

លក្ខណៈ / កាតព្វកិច្ច	CFR (Cost and Freight)	CIF (Cost, Insurance and Freight)
កាតព្វកិច្ចអ្នកលក់	ផ្តល់ទំនិញ/វិក្កយបត្រ, ធ្វើការនាំចេញ, ចេញថ្លៃដឹកតាមកប៉ាល់ដល់កំពង់ផែគោលដៅ, លើកទំនិញឡើងកប៉ាល់, ផ្តល់ឯកសារដឹកជញ្ជូន។	ដូច CFR ដែរ + បន្ថែមការទិញប័ណ្ណធានារ៉ាប់រងផ្លូវសមុទ្រ ជូនអ្នកទិញ។
កាតព្វកិច្ចអ្នកទិញ	បង់ថ្លៃទំនិញ, ធ្វើការនាំចូល, ទទួលទំនិញនៅកំពង់ផែគោលដៅ, ទទួលខុសត្រូវលើហានិភ័យទាំងស្រុងពេលទំនិញឡើងលើកប៉ាល់, ទិញធានារ៉ាប់រងដោយខ្លួនឯង (បើចង់បាន)។	បង់ថ្លៃទំនិញ, ធ្វើការនាំចូល, ទទួលទំនិញនៅកំពង់ផែគោលដៅ, ទទួលខុសត្រូវលើហានិភ័យពេលទំនិញឡើងលើកប៉ាល់ (ប៉ុន្តែមានប័ណ្ណធានារ៉ាប់រងដែលអ្នកលក់ទិញឱ្យ)។
ចំណុចផ្ទេរហានិភ័យ	កំពង់ផែដើមទី (Port of Loading): ផ្ទេរទៅអ្នកទិញភ្លាមៗពេលទំនិញនៅលើកប៉ាល់។	កំពង់ផែដើមទី (Port of Loading): ផ្ទេរទៅអ្នកទិញភ្លាមៗពេលទំនិញនៅលើកប៉ាល់។
ចំណុចផ្ទេរថ្លៃចំណាយ	កំពង់ផែគោលដៅ: អ្នកលក់ចេញថ្លៃដឹកដល់កំពង់ផែចុងទី។ អ្នកទិញចេញថ្លៃទម្លាក់ និងថ្លៃពន្ធនាំចូល។	កំពង់ផែគោលដៅ: អ្នកលក់ចេញថ្លៃដឹក និងធានារ៉ាប់រងដល់កំពង់ផែចុងទី។ អ្នកទិញចេញថ្លៃទម្លាក់ និងថ្លៃពន្ធនាំចូល។
កាតព្វកិច្ចធានារ៉ាប់រង	គ្មានទេ (អ្នកលក់មិនបាច់ទិញឱ្យឡើយ)។	មាន (អ្នកលក់ត្រូវទិញយ៉ាងហោចណាស់ Clause C ទំហំ ១១០% នៃតម្លៃ CIF)។
ប្រភេទការដឹកជញ្ជូន	ផ្លូវទឹក/ផ្លូវសមុទ្រតែប៉ុណ្ណោះ (ទំនិញទូទៅ ឬទំនិញរាវ/ដុំ)។	ផ្លូវទឹក/ផ្លូវសមុទ្រតែប៉ុណ្នោះ (ទំនិញទូទៅ ឬទំនិញរាវ/ដុំ)។

៤. ពេលណាគួរជ្រើសរើស CFR? ពេលណាគួរជ្រើសរើស CIF?

គួរជ្រើសរើស CFR នៅពេល៖

1. អ្នកទិញមានធានារ៉ាប់រងផ្ទាល់ខ្លួនជាកញ្ចប់ (Open Insurance Policy)៖ ក្រុមហ៊ុននាំចូលធំៗភាគច្រើនមានកុងត្រាធានារ៉ាប់រងប្រចាំឆ្នាំ ដែលទទួលបានតម្លៃថោកជាង និងមានវិសាលភាពការពារធំជាង (Clause A)។

2. ច្បាប់ប្រទេសអ្នកទិញតម្រូវឱ្យទិញធានារ៉ាប់រងក្នុងស្រុក៖ ប្រទេសមួយចំនួន (ដូចជា អាល់ហ្សេរី ប្រេស៊ីល បង់ក្លាដែស ឬប៉ាគីស្ថាន) មានច្បាប់ហាមឃាត់មិនឱ្យប្រើធានារ៉ាប់រងបរទេសឡើយ។ ករណីនេះ មិនអាចប្រើ CIF បានទេ គឺត្រូវប្រើ CFR (ឬ CPT) ដើម្បីឱ្យអ្នកនាំចូលទិញធានារ៉ាប់រងក្នុងស្រុកដោយខ្លួនឯង។

3. ការជួញដូរទំនិញតាមផ្លូវ (Commodity String Sales)៖ ករណីទំនិញត្រូវគេលក់តៗគ្នានៅលើកប៉ាល់ ខណៈពេលកំពុងជិះលើសមុទ្រ។

គួរជ្រើសរើស CIF នៅពេល៖

1. អ្នកលក់មានកុងត្រាដឹកជញ្ជូន និងធានារ៉ាប់រងធំ៖ អ្នកលក់អាចទទួលបានតម្លៃធានារ៉ាប់រងធូរថ្លៃ ដែលធ្វើឱ្យតម្លៃ CIF សរុបថោកជាងអ្នកទិញទៅរៀបចំខ្លួនឯង។

2. ការទូទាត់តាមធនាគារ (Letter of Credit - L/C)៖ ធនាគារភាគច្រើនចូលចិត្ត CIF ព្រោះប័ណ្ណធានារ៉ាប់រងជួយធានាសុវត្ថិភាពហិរញ្ញវត្ថុរបស់ពួកគេ ប្រសិនបើមានគ្រោះថ្នាក់កើតឡើងលើកប៉ាល់។

៥. កំហុសឆ្គង ៤ យ៉ាងដែលអ្នករកស៊ីតែងតែជួបប្រទះ (និងដំណោះស្រាយ)

❌ កំហុសទី ១៖ យក CFR/CIF ទៅប្រើជាមួយទំនិញកុងតឺន័រ (Container)

• បញ្ហា៖ ទំនិញកុងតឺន័រត្រូវគេប្រគល់ឱ្យក្រុមហ៊ុនដឹកជញ្ជូននៅឯដេប៉ូ (Yard/CY) ឬស្ថានីយ (Terminal) យូរមុនពេលកុងតឺន័រត្រូវលើកឡើងលើកប៉ាល់។ ប៉ុន្តែ CFR/CIF ផ្ទេរហានិភ័យ លុះត្រាតែកុងតឺន័រឡើងលើកប៉ាល់រួច។ បើកុងតឺន័រខូចខាតនៅក្នុងកំពង់ផែមុនពេលឡើងកប៉ាល់ អ្នកលក់ជាអ្នកទទួលខុសត្រូវ ថ្វីបើទំនិញផុតពីដៃខ្លួនហើយក៏ដោយ។

• ✅ ដំណោះស្រាយ៖ សម្រាប់ទំនិញកុងតឺន័រ គួរប្តូរទៅប្រើ CPT (ជំនួស CFR) ឬ CIP (ជំនួស CIF) វិញ ព្រោះហានិភ័យត្រូវផ្ទេរភ្លាមៗពេលប្រគល់ទំនិញឱ្យអ្នកដឹកជញ្ជូនដំបូងនៅដេប៉ូ។

❌ កំហុសទី ២៖ រំពឹងថា CIF ការពារ "គ្រប់គ្រោះថ្នាក់" ដោយស្វ័យប្រវត្តិ

• បញ្ហា៖ CIF ស្តង់ដារផ្តល់ត្រឹម Clause (C) ទេ (ការពារតែករណីកប៉ាល់លិច ឬឆេះ)។ បើទំនិញត្រូវចោរលួច បែកបាក់ ឬត្រូវទឹកភ្លៀង ក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងមិនសងឡើយ!

• ✅ ដំណោះស្រាយ៖ អ្នកទិញត្រូវសរសេរក្នុងកិច្ចសន្យាឱ្យច្បាស់ថា៖ "CIF [ឈ្មោះកំពង់ផែ] Incoterms® 2020, with Institute Cargo Clauses (A) All Risks cover"។

❌ កំហុសទី ៣៖ ដាក់កាលបរិច្ឆេទទំនិញ "មកដល់" កំពង់ផែគោលដៅ

• បញ្ហា៖ CFR/CIF ជាកិច្ចសន្យា "បញ្ជូនចេញ" (Shipment contract)។ ការដាក់ថ្ងៃទំនិញមកដល់ អាចធ្វើឱ្យកើតមានជម្លោះផ្លូវច្បាប់ ប្រសិនបើកប៉ាល់ពន្យារពេលតាមផ្លូវដោយសារអាកាសធាតុ ដែលអ្នកលក់មិនអាចគ្រប់គ្រងបាន។

• ✅ ដំណោះស្រាយ៖ ត្រូវកំណត់ "ថ្ងៃដឹកទំនិញចេញពីកំពង់ផែដើមទី" (Shipment Date) វិញ ឧទាហរណ៍៖ "CIF Rotterdam, shipment date from Shanghai no later than October 1"។

❌ កំហុសទី ៤៖ ស្រពិចស្រពិលលើថ្លៃទម្លាក់ទំនិញ (Destination Unloading Costs)

• បញ្ហា៖ តើអ្នកណាជាអ្នកចេញថ្លៃទម្លាក់ទំនិញពីកប៉ាល់នៅកំពង់ផែចុងទី?

• ✅ ដំណោះស្រាយ៖ បញ្ជាក់ក្នុងកិច្ចសន្យាទិញលក់ឱ្យច្បាស់ ឧទាហរណ៍៖ "CFR Sihanoukville Incoterms® 2020, discharging costs for seller's account"។

📝 សេចក្តីសន្និដ្ឋាន

ការយល់ដឹងច្បាស់ពីភាពខុសគ្នារវាង CFR និង CIF ជួយការពារអ្នកពីការខាតបង់ថវិកា និងជម្លោះផ្លូវច្បាប់ដែលមិនចាំបាច់។

• ប្រសិនបើអ្នកជាអ្នកនាំចូល ហើយមានធានារ៉ាប់រងល្អស្រាប់ ឬច្បាប់ប្រទេសអ្នកតម្រូវឱ្យទិញក្នុងស្រុក ➔ ជ្រើសរើស CFR

• ប្រសិនបើអ្នកចង់បានភាពងាយស្រួលដោយឱ្យអ្នកលក់រៀបចំឱ្យស្រេច ឬធ្វើការតាម L/C ជាមួយធនាគារ ➔ ជ្រើសរើស CIF (ហើយកុំភ្លេចពិនិត្យមើលប្រភេទ Clause A ឬ C ឱ្យបានច្បាស់លាស់!)